ممكن نشد . آخر الامر مبلغ گزافى تقديم بر ذمه گرفتند همه‌ساله بدهند . اين مطلب بيشتر اسباب خيال پطر گرديد و گفت اگر اين وضع حاليه براى نويسنده‌ها مبلغها مداخل نداشته باشد به چه جهت تقديم و تعارف مىدهند . حكم خود را اجرا داشته بعد از يك سال مبلغ و مقدار گزافى توفير در ماليات پيدا شد كه به هزار درد بىدرمان پطركبير خورد و خيلى كارها از آن صورت گرفت . وضع محاسبهء وضع محاسبهء امروز ما صد مقابل بدتر است و هزارها تقلب و خيانت مىشود كه يكى از آن را مطلع نمىباشيم . امين الدوله خواست كارى كند مقدور نشد . اين صدراعظم هم كارى به اين كارها ندارد و روش سابق خود را پيش گرفته ، به همان زبان تملق خر خود را مىراند . قرض از روس در اين ايام كار خوبى كه كرد اين بود كه گمرك بندر ابو شهر را كه در عوض پنجاه هزار ليره گرو رفته ، بانك شاهنشاهى به آن تفاصيل كه نوشتيم ضبط و ربط مىكرد ، از گرو بيرون آورد و در حقيقت بوشهر را دولت ايران مجددا مالك شد . در پنهانى روسها را ديده و از بانك روس بدون ضمانت غير و گروى يك كرور تومان قرض گرفته . روسها هم چون ديدند براى عمل بوشهر است و پلتيك اقتضا مىكند با كمال رضايت دادند . انگليسيها اول طفره زدند . فورا صدراعظم پيغام داد كه به دول ديگر اعلان مىكنم . اين بود تنخواه را گرفته حكم كردند توپ و سربازى كه بوشهر آمده خارج شد . روسها خيلى از اين فقره خوشحال هستند و اگر اين مسئلهء اهم پلتيكى در ميانه نبود صد دينار نمىدادند . تقسيم پول قرضى و مخالفت اتابك با خسارت نظام العلماء دويست و پنجاه هزار تومان ديگر باقى مانده . يكصد هزار [ تومان ] براى قشون دادند . آن جيره بود كه دادند و نوشتيم . پنجاه هزار تومان هم شاه پيش‌خور كرده بودند . اين صد هزار تومان را هم خواستند تومانى دو هزار مواجبهاى پارسال كه مانده است بدهند . روز بعد شاه دستخطى فرمودند كه ده هزار تومان از وجه استقراضى به معتضد السلطنه التفات كرديم كه يك خانه بخرد و از زحمت كرايه‌نشينى خلاص شود . هنوز اين را صدراعظم نداده بود كه دستخط ديگرى آوردند كه پنجاه هزار تومان از وجه استقراضى